Doświadczenie to mit! Poznaj najnowsze badania i porady ekspertów

Artykuł ukazał się w Gazecie Wyborczej 24.10.2013 r. ( strona 9)
autor: Marta Piątkowska

Pracodawcy oczekują od nas niemożliwego - mówią młodzi. Nie możemy mieć doświadczenia już na starcie. Ale najnowsze badania, do których dotarła "Gazeta", pokazują, że jest zupełnie inaczej.

Od lat mówi się, że absolwent studiów musi się pochwalić stażami i doświadczeniem zawodowym w CV. Młodzi od lat słyszą, żeby jak najwcześniej znajdować zatrudnienie, wszystko jedno gdzie, albo starać się o jakiekolwiek praktyki, nawet te bezpłatne.

 

Teraz okazuje się, że to nieprawda. Najnowszy niepublikowany dotąd raport "Dwa światy: Kompetencje przyszłości 2014" przygotowany przez Stowarzyszenie na rzecz Akademickich Biur Karier i Instytut Liderów Zmian obala mit o wygórowanych wymaganiach pracodawców i wskazuje, nad czym warto pracować, żeby dostać pracę, utrzymać zatrudnienie i piąć się po szczeblach kariery. Oto odpowiedzi.

Koniec z przypadkową pracą 

W badaniu zapytano pracodawców oraz studentów i absolwentów o to, jakie ich zdaniem cechy są najważniejsze na etapie szukania pracy. Opinie różniły się zasadniczo.

Idealny kandydat według młodych posiada doświadczenie zawodowe (tak uznało 59 proc. badanych), jest odporny na stres (48 proc.) i potrafi poradzić sobie w trudnych sytuacjach (44 proc.). Umie pracować w grupie, ale równie dobrze radzi sobie na pojedynczym stanowisku. Sam potrafi zarządzać swoją pracą i nie ma problemów z komunikacją.

Tymczasem pracodawcy widzą go tak: przede wszystkim potrafi pracować zespołowo - o tym marzy aż 59 proc. zatrudniających. Oprócz tego jest kreatywny i innowacyjny (52 proc.), radzi sobie w nietypowych sytuacjach, jest samodzielny i systematyczny.

Te różnice w wyobrażeniach i oczekiwaniach to szansa dla młodych. - Okazuje się, że ważniejsze tak naprawdę jest to, żeby rozwijać konkretne umiejętności i cechy, zamiast podejmować przypadkowe aktywności zawodowe tylko po to, żeby mieć co wpisać w CV - mówi Izabela Surmacz, doradca kariery, trener w Biurze Karier SWPS i Stowarzyszeniu ABK. - Cenione kompetencje można zdobywać i rozwijać, działając w kole naukowym czy też podczas wyjazdów zagranicznych, a także realizując rozmaite projekty w ramach oferty dydaktycznej swojej uczelni i w powiązaniu z biznesem - radzi ekspertka.

Poszukiwany: zespołowy

A kogo najchętniej zatrudniają? Decydującą cechą jest umiejętność pracy w zespole. To właśnie ta cecha według pracodawców powoduje, że dana osoba zostaje w firmie po okresie próbnym bądź stażu. Tak uznało aż trzech na pięciu badanych. Zyskują też ci, którzy dają się poznać jako opanowani i systematyczni. Wysokie notowania ma też konsekwentne działania - pracodawcy w tej fazie zatrudnienia cenią tych, którzy doprowadzają zadania do końca.

Co ciekawe, kreatywność i innowacyjność nie są w tym momencie już tak istotne, chociaż wciąż znajdują się na krótkiej liście cech niezbędnych.

Młodzi i tym razem uznali, że pracodawcy oczekują od nich czegoś innego - na pierwszym miejscu postawili odporność na stres (45 proc.).

Skąd to niedopasowanie wyobrażeń? Z niezrozumienia tego, na czym polega efektywność pracy - twierdzi Adam Dębowski, coach i doradca w Instytucie Liderów Zmian. - To właśnie ona staje się kluczowa dla pracodawcy po pierwszym okresie pracy. Na to bezpośrednio przekłada się systematyczność i doprowadzanie zadań do końca bezpośrednio się na to przekładają.

Zgadza się z nim Izabela Surmacz: - Często osoby ambitne i samodzielne zapominają na tym etapie o ważnej roli współpracy wewnątrz grupy i chcą się wykazać wyłącznie na własny rachunek. Tymczasem w wymaganiach pracodawców samodzielność i praca w zespole są nierozłączne. Dlatego rozwój na tym etapie będzie w dużej mierze polegał na zrozumieniu, że samodzielność to nie skrajny indywidualizm i żeby dalej awansować, należy rozwijać kompetencje współpracy w zespole przy zachowaniu odpowiedzialności i samodzielności za konkretne zadania - radzi Surmacz.

"Wewnętrzny lider" awansuje

Pracodawcy wyraźnie określili też, jakich cech i umiejętności oczekują od podwładnych, którzy chcą się piąć po szczeblach kariery. Najważniejsze okazały się: samodzielność (tak odpowiedziała ponad połowa badanych), praca zespołowa (48 proc.), kończenie zadań (43 proc.), systematyczność (42 proc.), radzenie sobie w trudnych i zaskakujących sytuacjach (42 proc.).

I tym razem młodzi zupełnie nie wstrzelili się w oczekiwania pracodawców. Uznali bowiem, że najważniejsza jest kreatywność (55 proc.) oraz dostrzeganie i wykorzystywanie szans (43 proc.), które w ogóle nie pojawiły się na liście przedsiębiorców. Postawili między innymi na wielozadaniowość, której również zabrakło na pierwszej liście. Podobnie było z samodzielnością i budowaniem dobrych relacji - o tych cechach pracodawcy nawet nie wspomnieli.

Do czego młodym pracownikom może się przydać wiedza na temat tego, co cenią szefowie firm? - W ten sposób mogą w sposób bardziej świadomy i skuteczny kierować swoją karierą zawodową - mówi Adam Dębowski.

Czy wymienione cechy to ścisła lista, bez której ani rusz, czy można pozwolić sobie na ominięcie kilku punktów, a i tak osiągnąć zamierzony cel? - To zależy od branży. Pamiętajmy, że badania pokazują zbiorcze tendencje - dodaje Dębowski. - Widząc wyniki, warto przemyśleć: Co to dla mnie oznacza? Jak daną kompetencję może rozumieć pracodawca, do którego idę? Która z nich może być dla niego istotna? Nie każde stanowisko będzie wymagało pracy zespołowej lub kreatywności.

Jest za to przekonany, że systematyczność, radzenie sobie w trudnych sytuacjach i kończenie zadań sprawdzą się w większości stanowisk. - Dużej wagi nabiera też samodzielność. Firmy, które chcą się rozwijać, potrzebują "wewnętrznych liderów", czyli osób, które potrafią zarządzać sobą i swoją pracą, a nie czekać, aż przełożony nim pokieruje.

Badanie przeprowadzono od marca do czerwca 2013 r. Wzięło w nim udział 1294 studentów i absolwentów z terenu całej Polski oraz 127 pracodawców.

Raport dostępny będzie na stronie: 2014.kompetencjeprzyszlosci.pl

Jak i gdzie zdobyć poszukiwane kompetencje? Rady dla studentów i absolwentów

- Praca zespołowa polega na umiejętnym podziale obowiązków. Znajdź obszar, za który chcesz odpowiadać, i angażuj się w swoje zadania

- Podczas rozmów i dyskusji wyrażaj opinię na temat sytuacji i zadań, a nie wobec osób

- Komunikacji, pracy w stresie, funkcjonowania w zespole można się nauczyć - szukaj szkoleń na ten temat

- Na studiach bierz udział w grach zespołowych i wydarzeniach, których organizacja wymaga współpracy w grupie

- W ofertach pracy na stanowiska, do których aspirujesz, znajdziesz listę niezbędnych cech i umiejętności, nad którymi powinieneś popracować

- Wyznacz sobie cel naukowy i zostań członkiem wybranego koła

- Weź udział w konferencji, seminarium naukowym - wygłoś referat lub zgłoś się do komitetu organizacyjnego wydarzenia

- Zostań mentorem studentów z ramach programu Erasmus

- Zaangażuj się w wolontariat studencki

- Świadomie wybieraj zadania, zwracając uwagę na to, czy rozwijają kluczowe dla ciebie umiejętności

- Naucz się mówić językiem kompetencji; rozszerz wypowiedź na temat swoich mocnych stron, łącząc cechy z umiejętnościami. Przedstaw korzyść płynącą z tego związku

Porad udzieliły Julita Mucha i Ewa Łupińska-Anisimowicz ze Stowarzyszenia na rzecz Akademickich Biur Karier.

Dodatkowe informacje